Verongelukte en gestrande schepen ontsloten: een nieuwe toegang tot maritiem archiefmateriaal

In het najaarsnummer 2025 van het Tijdschrift voor Zeegeschiedenis hebben wij een artikel gepubliceerd over ons project gericht op het ontsluiten van bronmateriaal in archiefinstellingen met betrekking tot verongelukte en gestrande schepen. Centraal in dit project staat de ontwikkeling van een toegankelijke, centrale database waarin deze gegevens samenkomen. Een eerste deel van de projectresultaten is inmiddels online beschikbaar en kan worden geraadpleegd op de website https://wrakken.marhisdata.nl/ De zoekmodule biedt uitgebreide mogelijkheden om de resultaten naar eigen inzicht te verkennen. Zo kan de resultaten­tabel flexibel worden ingericht, is het mogelijk om te zoeken in alle velden of in specifieke veldcombinaties en geeft het ID, toegang tot een detailpagina met onderliggende brongegevens. Door te filteren op shipid kunnen bovendien alle records die betrekking hebben op hetzelfde schip en/of dezelfde schipper eenvoudig worden geselecteerd.

Via het menuonderdeel ‘project’ wordt een nadere toelichting gegeven op de opzet, werkwijze en doelstellingen van het project alsook het datamodel met zoekmogelijkheden. Op dit moment zijn resultaten uit drie verschillende toegangen opgenomen:

· Van het notarieel archief Amsterdam, toegang 5075, betreft het de eerste 199 notarissen die de 16e en 17e eeuw bestrijken. De 18e eeuw is momenteel in bewerking.

· Het assurantiearchief t/m 1740, toegang 5061 van de rechtbank van assurantiën en averijen. Periode na 1740 is in bewerking.

· De rekesten die zich bevinden in het archief van de Grafelijkheidsrekenkamer 3.01.27.01 over de periode 1600 – 1800.

Van het notarieel archief zijn de transcripties opgenomen. Deze transcripties zijn te bekijken en te doorzoeken door te filteren op laag is 3 of dit als zoekargument op te geven bij ‘zoeken per veld’. Het model geeft de mogelijkheid om verbanden te leggen tussen bv. perioden, schepen, personen, locaties, gebeurtenissen etc.. Voorbeelden zijn “Jaar akte 1660 – 1670 + storm”, “peper + texel + margine” of “admiraal + tromp”.

De statistieken bovenaan de zoekpagina geven een actueel overzicht van de beschikbare data en wordt automatisch bijgewerkt als er meer gegevens worden toegevoegd.

In de komende periode zal de database verder worden uitgebreid met gegevens uit aanvullende archieftoegangen en met nieuwe transcripties, waarmee het inzicht in maritieme incidenten en betrokken personen verder wordt verdiept.

Daarnaast hebben we in ons artikel aangegeven dat ons onderzoek naar ‘verongelukte en gestrande schepen’ resulteert in een grote verzameling maritieme data. Het ligt in de bedoeling deze data op dezelfde wijze toegankelijk en doorzoekbaar te maken voor geinteresseerden.