Blog: Vlaardingen ontzamelt een nationale zeevisserijcollectie

Cover van Holland 21:3 (2021)

De Stichting Historisch Tijdschrift Holland (voorzitter Ad van der Zee) organiseerde op 1 oktober 2021 met Museum Vlaardingen (directeur Léanne Selles) het symposium ‘Hollands visserijverleden’. Het online symposium is mede mogelijk gemaakt door financiële steun van de Samenwerkende Maritieme Fondsen en met medewerking van het Vlaardingse poppodium De Kroepoekfabriek. Aanleidingen: er wordt de laatste decennia weinig aandacht aan de visserijgeschiedenis besteed en Museum Vlaardingen gaat zijn nationale zeevisserijcollectie ontzamelen.

Lees “Blog: Vlaardingen ontzamelt een nationale zeevisserijcollectie” verder

Blog: Fregat Huis te Warmelo: een uitzonderlijk scheepswrak

Op deze ingekleurde kaart van een gedeelte van de Oostzee is het schip Huis te Warmelo vermeld. Uitgegeven door Johannes Loots. Getekend door Abraham Maas, 1716-1726. Maritiem Museum Rotterdam

In 2016 werd de vondst van het fregat Huis te Warmelo wereldkundig gemaakt. Dit schip van de Westfriese admiraliteit verging in 1715 in de Finse Golf. Niet eerder is een vroeg achttiende-eeuws Nederlands oorlogsschip in zo’n goede staat teruggevonden. Sindsdien wordt het scheepswrak gedocumenteerd en in archieven naar bemanningsleden gezocht. Bij het project zijn de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE), de Finse erfgoeddienst, onderzoeksbureau SubZone en de gemeente Medemblik betrokken.

Lees “Blog: Fregat Huis te Warmelo: een uitzonderlijk scheepswrak” verder

Blog: Dutch Prize Papers (Huygens ING-KNAW)

Logo website Dutch Prize Papers

Over de Engelse archiefcollectie Prize Papers, documenten die door Britse kapers in de periode 1652-1815 op vijandelijke schepen werden buitgemaakt, zijn op het Maritiem Portal meerdere berichten te vinden. Logisch, want haar internationale betekenis voor onderzoekers en geïnteresseerden op het terrein van bijvoorbeeld maritieme geschiedenis staat buiten kijf. Op het Portal is ook informatie te vinden over de website Dutch Prize Papers, die het Huygens ING (KNAW) twee jaren geleden lanceerde. 72.000 Scans van vooral Nederlandse documenten uit de zeventiende tot begin negentiende eeuw zijn vrij te raadplegen op https://prizepapers.huygens.knaw.nl/. Begin juli 2021 is een update doorgevoerd. Meer informatie

Lees “Blog: Dutch Prize Papers (Huygens ING-KNAW)” verder

Blog: Militaire cultuur en ethiek in Nederlands-Indië

De raderstoomschepen Celebes, Admiraal van Kinsbergen en Onrust beschieten de kraton van de sultan van Jambi (Sumatra) op 8 september 1858. Rijksmuseum, Amsterdam.

‘Koloniale geschiedenis is militaire geschiedenis’.  Zo opent Krijgsgeweld en kolonie, het nieuwste deel in de serie Militaire Geschiedenis van Nederland. Daarmee zet hoofdauteur Petra Groen de toon. Het boek analyseert en verklaart de opkomst en ondergang van Nederland als koloniale mogendheid in de negentiende en twintigste eeuw vanuit militair perspectief. De thematiek spitst zich toe op de relatie tussen koloniaal militair geweld en de verovering en teloorgang van het koloniale rijk in Zuidoost-Azië en het Atlantisch gebied, en het asymmetrische karakter van koloniale oorlogvoering.

Lees “Blog: Militaire cultuur en ethiek in Nederlands-Indië” verder

Blog: Maritieme bubbel in de Kaapse Bossen

Kaapse bossen in de avondzon (Foto Els M. Jacobs)

Een zestal maritiem historici van het Rotterdam Centre for Modern Maritime History (RCMMH), bestaande uit Mark Straver, Jeroen ter Brugge, Wouter Heijveld, Els M. Jacobs, Hein Klemann en Judith Siegel, trok begin juni naar de Utrechtse Heuvelrug voor een schrijfretraite. Vanaf uitkijktoren De Kaap, met een wijds uitzicht over de deinende boomtoppen van de Kaapse Bossen, was de maritieme link snel gelegd. Hendrik Swellengrebel, VOC-gouverneur van de Kaapkolonie tussen 1739 en 1751, was de eerste eigenaar van de toen nog woeste grond rond Doorn die hem zo aan de Kaap herinnerde. Opgelucht konden wij ademhalen, want dankzij deze man konden we onze keuze voor een bosrijke omgeving toch nog met goed fatsoen maritiem legitimeren.

Lees “Blog: Maritieme bubbel in de Kaapse Bossen” verder

Blog: 1911: Met de ‘Batavier III’ naar Spithead

Het s.s. ‘Batavier III’, afbeelding in programmaboekje

In 2019 kreeg het Maritiem Museum Rotterdam een programmaboekje ten geschenke van een excursie per schip naar Londen en Spithead in 1911, alwaar een vlootschouw werd georganiseerd. Het programmaboekje is bijzonder en waardevol omdat het een erg gedetailleerd beeld geeft van een excursie in deze tijd van groeiend militarisme.

Lees “Blog: 1911: Met de ‘Batavier III’ naar Spithead” verder

Blog: ‘Hoe ver zijn we al, schippertje?’

De scheepswerf Klaas Hennepoelpolder aan de Haarlemmertrekvaart bij Warmond. In de geest van de oude trekvaart worden hier weer houten schepen gebouwd. Foto Alexander de Vos

Al vele jaren is Ad van der Zee gefascineerd door het fenomeen van de trekvaart. De trekschuit was meer dan 200 jaar, tussen pakweg 1630 en 1840, het voornaamste openbare vervoermiddel in de laaggelegen delen van Nederland. Dagelijks vervoerden trekschuiten volgens een vaste dienstregeling en vaste tarieven duizenden passagiers tussen de Hollandse steden. Steden als Leiden, Den Haag, Delft, Rotterdam, Gorinchem, Amsterdam en andere investeerden fors in de aanleg van vaarten en het inrichten van de benodigde infrastructuur zoals verstevigde jaagpaden, bruggetjes, tolpoorten en wachthuisjes. Dat deden ze om hun economie te versterken en bereikbaarheid te vergroten.

Lees “Blog: ‘Hoe ver zijn we al, schippertje?’” verder