Blog: Militaire cultuur en ethiek in Nederlands-Indië

De raderstoomschepen Celebes, Admiraal van Kinsbergen en Onrust beschieten de kraton van de sultan van Jambi (Sumatra) op 8 september 1858. Rijksmuseum, Amsterdam.

‘Koloniale geschiedenis is militaire geschiedenis’.  Zo opent Krijgsgeweld en kolonie, het nieuwste deel in de serie Militaire Geschiedenis van Nederland. Daarmee zet hoofdauteur Petra Groen de toon. Het boek analyseert en verklaart de opkomst en ondergang van Nederland als koloniale mogendheid in de negentiende en twintigste eeuw vanuit militair perspectief. De thematiek spitst zich toe op de relatie tussen koloniaal militair geweld en de verovering en teloorgang van het koloniale rijk in Zuidoost-Azië en het Atlantisch gebied, en het asymmetrische karakter van koloniale oorlogvoering.

Lees “Blog: Militaire cultuur en ethiek in Nederlands-Indië” verder

Blog: Maritieme bubbel in de Kaapse Bossen

Kaapse bossen in de avondzon (Foto Els M. Jacobs)

Een zestal maritiem historici van het Rotterdam Centre for Modern Maritime History (RCMMH), bestaande uit Mark Straver, Jeroen ter Brugge, Wouter Heijveld, Els M. Jacobs, Hein Klemann en Judith Siegel, trok begin juni naar de Utrechtse Heuvelrug voor een schrijfretraite. Vanaf uitkijktoren De Kaap, met een wijds uitzicht over de deinende boomtoppen van de Kaapse Bossen, was de maritieme link snel gelegd. Hendrik Swellengrebel, VOC-gouverneur van de Kaapkolonie tussen 1739 en 1751, was de eerste eigenaar van de toen nog woeste grond rond Doorn die hem zo aan de Kaap herinnerde. Opgelucht konden wij ademhalen, want dankzij deze man konden we onze keuze voor een bosrijke omgeving toch nog met goed fatsoen maritiem legitimeren.

Lees “Blog: Maritieme bubbel in de Kaapse Bossen” verder

Blog: 1911: Met de ‘Batavier III’ naar Spithead

Het s.s. ‘Batavier III’, afbeelding in programmaboekje

In 2019 kreeg het Maritiem Museum Rotterdam een programmaboekje ten geschenke van een excursie per schip naar Londen en Spithead in 1911, alwaar een vlootschouw werd georganiseerd. Het programmaboekje is bijzonder en waardevol omdat het een erg gedetailleerd beeld geeft van een excursie in deze tijd van groeiend militarisme.

Lees “Blog: 1911: Met de ‘Batavier III’ naar Spithead” verder

Blog: ‘Hoe ver zijn we al, schippertje?’

De scheepswerf Klaas Hennepoelpolder aan de Haarlemmertrekvaart bij Warmond. In de geest van de oude trekvaart worden hier weer houten schepen gebouwd. Foto Alexander de Vos

Al vele jaren is Ad van der Zee gefascineerd door het fenomeen van de trekvaart. De trekschuit was meer dan 200 jaar, tussen pakweg 1630 en 1840, het voornaamste openbare vervoermiddel in de laaggelegen delen van Nederland. Dagelijks vervoerden trekschuiten volgens een vaste dienstregeling en vaste tarieven duizenden passagiers tussen de Hollandse steden. Steden als Leiden, Den Haag, Delft, Rotterdam, Gorinchem, Amsterdam en andere investeerden fors in de aanleg van vaarten en het inrichten van de benodigde infrastructuur zoals verstevigde jaagpaden, bruggetjes, tolpoorten en wachthuisjes. Dat deden ze om hun economie te versterken en bereikbaarheid te vergroten.

Lees “Blog: ‘Hoe ver zijn we al, schippertje?’” verder

Blog: Verslag van het online symposium ‘Maritieme weerspiegelingen’, 14 mei 2021

‘Maritieme weerspiegelingen’. Achtste symposium van het Maritiem Portal/de Nieuwe Maritieme Geschiedenis van Nederland (NMGN) bood scala aan maritieme onderwerpen. Ron Brand (Maritiem Museum Rotterdam) schreef er een blog over.

Op 15 november 2019 vond het eerste gezamenlijke symposium van de Nederlandse Vereniging voor Zeegeschiedenis en het Maritiem Portal/Nieuwe Maritieme Geschiedenis van Nederland (NMGN) plaats in het Zuiderzeemuseum in Enkhuizen. Het volgende symposium van het Maritiem Portal en de NMGN zou plaatsvinden op 3 april 2020, deze keer in het Zeeuws Maritiem MuZEEum in Vlissingen. Helaas moest dat vanwege de coronacrisis tot nader order worden uitgesteld. Dat het uitstel ruim een jaar zou duren, kon niemand vermoeden. En ook niet dat het een online symposium zou worden waarbij alle deelnemers gewoon thuis konden blijven. Het achtste symposium van het Maritiem Portal en de NMGN vond daarom pas plaats op 14 mei 2021. Bijna 100 deelnemers uit alle windstreken kwamen virtueel bijeen en hoorden onder de veelzeggende titel ‘Maritieme weerspiegelingen’ over een keur aan maritieme verhalen. Wat vijf jaar geleden is begonnen, is nu al een vanzelfsprekendheid. Niemand kan meer om het Maritiem Portal heen als het gaat om het centrale knooppunt naar maritiem-historische informatie. Om de organisatie van het symposium in goede banen te leiden, werden de sessies gehost en gecohost vanuit Oegstgeest, Vlissingen, Amsterdam en Pijnacker. Het gehele symposium is opgenomen en binnenkort nog te bekijken via de website van het Maritiem Portal.

Lees “Blog: Verslag van het online symposium ‘Maritieme weerspiegelingen’, 14 mei 2021” verder

Blog: Zilver uit de Zuiderzee. Van wie waren de oorijzers uit scheepswrak OL84?

Eén van de zilveren oorijzers gevonden in het wrak.

Joran Smale, conservator van de maritiem archeologische rijkscollectie bij Batavialand, vertelt in deze blog het verhaal van de zoektocht naar een schippersgezin dat voer op de Zuiderzee. Hun identiteit kon achterhaald worden dankzij de archeologische vondsten die uit wrak OL84 in Oostelijk Flevoland werden geborgen. Meerdere vondsten waren voorzien van opschriften, die van cruciaal belang bleken. Uit online databases en archieven kwam nieuwe informatie naar boven. Maar het wrak heeft nog niet al zijn geheimen prijs gegeven…

Lees “Blog: Zilver uit de Zuiderzee. Van wie waren de oorijzers uit scheepswrak OL84?” verder

Blog: Doggerland. Verdwenen wereld in de Noordzee

Speer- en pijlpunten van been en gewei uit het Mesolithicum (9000-6000 v.Chr.). Foto: Rijksmuseum van Oudheden.

De Doggerlandtentoonstelling in het Rijkmuseum van Oudheden opent zo gauw het kan voor publiek en is tot en met 31 oktober 2021 te zien. Ze is tot stand gekomen met financiële steun van het Mondriaan Fonds. Daarna reist de tentoonstelling nog door naar enkele kustmusea. Bij de tentoonstelling is een publieksboek verschenen onder redactie van Luc Amkreutz en Sasja van der Vaart-Verschoof, evenals het kinderboek Onder de golven van archeologe Linda Dielemans met illustraties van Djenné Fila. Voor meer informatie, zie de website van het museum en volg de Facebook/Instagram pagina van Project Doggerland. In 2021 startte onder leiding van dr. Hans Peeters (Universiteit Groningen) tevens een nieuwe onderzoekproject naar de postglaciale bewoning van Doggerland, getiteld: ‘Resurfacing Doggerland’.

Lees “Blog: Doggerland. Verdwenen wereld in de Noordzee” verder